Ana içeriğe geç

Solver'ı kullanma

E-Tablo Düzenleyici, belirtilen hücrelerdeki değerleri ayarlayarak bir problem için en iyi çözümü bulmanızı sağlayan Solver özelliğini sunar. Solver, tanımladığınız kısıtlara uyarak hedef hücredeki değeri en üst düzeye çıkarmak, en aza indirmek veya belirli bir değere ayarlamak için karar değişkeni hücrelerindeki değerleri değiştirir.

Solver, kaynak dağılımı, üretim planlaması, çizelgeleme veya çeşitli sınırlamalara tabi diğer iş kararlarını en iyi duruma getirmeniz gereken doğrusal programlama problemlerinde özellikle yararlıdır.

not

Solver özelliği, özellikle doğrusal programlama problemleri için tasarlanmış Simplex LP yöntemini kullanır. Bu, amaç fonksiyonunuzun ve tüm kısıtların karar değişkenlerinin doğrusal fonksiyonları olması gerektiği anlamına gelir.

Solver nasıl kullanılır​

Solver özelliğini kullanmak için şu adımları izleyin:

  1. E-tablonuzu şu öğelerle hazırlayın:

    • Değişken hücreler - Solver'ın en iyi çözüme ulaşmak için değiştireceği değerleri içeren hücreler. Bu hücreler başlangıç değerleri içermelidir (sıfır değerleri desteklenir).
    • Hedef hücre - değişken hücrelere bağlı bir formül içeren hücre. En üst düzeye çıkarmak, en aza indirmek veya belirli bir hedefe ayarlamak istediğiniz değer budur.
    • Kısıt hücreleri - belirli koşulları karşılaması gereken değerleri hesaplayan formüller içeren hücreler (isteğe bağlıdır ancak genellikle gereklidir).
  2. Veri sekmesine gidin ve üst araç çubuğundaki Solver simgesine tıklayın.

  3. Açılan Solver parameters penceresinde şu seçenekleri yapılandırın:

    Solver parameters penceresi

    • Set objective: optimize etmek istediğiniz formülü içeren hücrenin başvurusunu girin. E-tabloda hücreye doğrudan tıklamak için change range icon Select data düğmesini kullanabilir veya hücre başvurusunu elle yazabilirsiniz. En iyileştirme hedefini belirtmek için şu seçeneklerden birini belirleyin:
      • Max - hedef hücre için olası en büyük değeri bulmak için.
      • Min - hedef hücre için olası en küçük değeri bulmak için.
      • Value of - hedef hücreyi belirli bir değere eşitlemek için. Hedef değeri alana elle girin.
    • By changing variable cell: en iyi sonuca ulaşmak için Solver'ın değiştireceği hücrelerin başvurularını girin. Bunlar karar değişkenlerinizdir. change range icon Select data düğmesini kullanarak birden çok hücre veya hücre aralığı seçebilirsiniz. Bitişik olmayan hücreleri seçmek için başvuruları virgülle ayırın (örneğin B2,B3,B4 veya B2:B4,C2:C4).
    • Subject to the constraints: bu bölüm, çözümün karşılaması gereken sınırlamaları tanımlamanızı sağlar. Kısıtları şu düğmelerle yönetin:
      • Add - yeni bir kısıt oluşturmak için tıklayın. Kısıt iletişim penceresinde şu ayarlar bulunur:

        Kısıt ekleme penceresi

        • Cell reference - kısıtlanacak değeri içeren hücreyi veya aralığı girin ya da change range icon seçin.
        • Gerekli işleci seçin: <= (küçük veya eşit), >= (büyük veya eşit) ya da = (eşit).
        • Constraint - sınırlayıcı değeri girin veya sınırlayıcı değeri içeren bir hücreye change range icon başvurun.

        Kısıtı ekleyip iletişim penceresini kapatmak için OK'e tıklayın veya geçerli kısıtı kaydedip bir tane daha eklemek için Add'e tıklayın.

      • Change - listeden mevcut bir kısıtı seçin ve parametrelerini değiştirmek için bu düğmeye tıklayın. Kısıt iletişim penceresi geçerli değerlerle açılır; hücre başvurusunu, işleci veya kısıt değerini düzenleyebilirsiniz.

      • Delete - listeden mevcut bir kısıtı seçin ve kaldırmak için bu düğmeye tıklayın. Kısıt listeden hemen silinir.

    • Make unconstrained variables non-negative: değişken hücrelerin negatif değer almasını engelleyen örtük bir kısıt eklemek için bu kutuyu işaretleyin. Etkinleştirildiğinde Solver, yalnızca tüm değişken hücrelerin sıfıra eşit veya sıfırdan büyük olduğu çözümleri değerlendirir.
    • Solving method: Solver'ın en iyi çözümü bulmak için kullanacağı algoritmayı seçin. Kullanılabilir yöntem şudur:
      • Simplex LP - doğrusal programlama problemleri için Simplex yöntemi. Bu yöntem, amaç fonksiyonunun ve tüm kısıtların değişkenlerin doğrusal fonksiyonları olduğu problemler için tasarlanmıştır.
    • En iyileştirme işlemini başlatmak için Solve'a tıklayın.
  4. Solver results penceresi sonucu görüntüler:

    Solver results penceresi

    • Bir çözüm bulunursa, tüm kısıtları karşılayan bir çözümün bulunduğunu belirten Solver found a solution iletisini görürsünüz.
    • keep solver solution (çözümü arka plandaki e-tabloda görebilirsiniz) veya restore original values seçeneklerinden hangisini istediğinizi belirleyin.
    • Parametreleri daha fazla ayarlamak için ilgili onay kutusunu (return to solver parameters dialog) işaretleyerek Solver parametreleri penceresine dönebilirsiniz.
    • Çözüm değerlerini e-tablonuzda tutmak için OK'e tıklayın.
    • En iyileştirmeden önceki özgün değerleri geri yüklemek için Cancel'a tıklayın.

Solver ve Goal Seek karşılaştırması​

Solver ve Goal Seek iki en iyileştirme aracı olsa da farklı amaçlara hizmet eder:

  • Goal Seek, bir formülde belirli bir sonuca ulaşmak için gereken tek bir giriş değerini bulur. Hedef değere ulaşmak için yalnızca bir hücreyi değiştirir.
  • Solver, By changing variable cell seçeneğini kullanarak aynı anda birden çok hücreyi değiştirebilir ve Subject to the constraints ile kısıtlar eklemenize olanak tanır. Daha karmaşık problemler için en iyi çözümleri (en büyük, en küçük veya belirli bir değer) bulur.

Basit tek değişkenli problemler için Goal Seek, kısıtlı çok değişkenli en iyileştirme problemleri için Solver kullanın.

Sınırlamalar​

Solver'ın mevcut uygulamasının şu sınırlamaları vardır:

  • Yalnızca Simplex LP çözüm yöntemi kullanılabilir; bu yöntem tüm ilişkilerin doğrusal olmasını gerektirir.
  • Tamsayı, ikili ve diferansiyel kısıtlar desteklenmez. Tüm değişkenler sürekli değer olarak ele alınır.